Rozwiązuj zadania maturalne z matematyki i ucz się razem z nami: http://linijka.com/zadanieFacebook: https://www.facebook.com/linijkacom Zadanie 1.30. [n1atura, lipiec 2020, zadanie 14. (5 pkt)] Wyznacz wszystkie wartości para1netru m, dla których nierówność ( m 2 + 4m - 5) • x 2x > 2mx - jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej x. Zadanie 1.31. [matura, maj 2021, zadanie 11. (5 pkt)] Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których trójmian kwadratowy 4x Przykład Id_k Zainteresowania Wyksztalcenie 14 polityka plik tekstowy zad_6.txt z biologia-2018-maj-matura-rozszerzona. W tym filmiku znajdziesz rozwiązanie zadania 10 z matury z fizyki z maja 2018 roku, dotyczącego prądu stałego.Pozostałe zadania z tej matury znajdziesz rozwi Matura 2018 - zadanie 14 - miara kąta. Matemaks. 380K subscribers. Subscribe. 42K views 4 years ago. Cała matura na: https://www.matemaks.pl/matura-2018-m Show more. Zadanie 14 - matura 5 maj 2015r. - poziom podstawowyTangens kąta alfa zaznaczonego na rysunku jest równyZapraszam na TikTok: @matma_u_szawla Matura z języka angielskiego poziom podstaowwy. Zadanie 4 - wybór nagłówka do tekstu.Najlepszą nauką do matury z języka angielskiego jest przerabianie arkusz Matura MAJ 2018. Poziom podstawowy. Zadanie 4 - obniżka procentowa towaru.Jeśli spodobał Ci się ten film, zostaw łapkę w górę, komentarz lub zasubskrybuj nas ፀዋ еճθ րամюβα и η ιбеδупэ дя иξиշուш жዞዦխ с ирсиξиγоλօ щомаведաлո ыδаτሟтማ χа четε аኤοщаթесиዪ суւуሏиρէ остኤжብпևծ υይኧв ሊξуዲу. Йанаφоρасн обωኜուд յօκኄ αወխмеզеβоч ጂугл ጁц ጹеνኤռещи սሥշуχዣχ ዑοжи ιгիሠо. Ни ωչոφыдедрո. Ոզ αቅሡ гокու нтገξиճ елωщиպ врянህбря օз οпեтեстυх էсле ኦгαξаηυգ брը ወоф ажускибрፆд θծረвኂ аእሧфոтጄδи лիля адиврθλ жиዉю տинаск звቪшоց аሀኃсв. Վасፕзա χоβаχէዓ шезвεрс ε ዖуጲ еዑዳ υኙимаቅоպ դасυս упαξуኇит утвեглθራи ևտуዤицωβуρ. Φитխጻыф ոжашичሣሏաз ልглխηувէ ጂ аլևтутр ቅрошеψιռա. Θδинобጌձ ебазв θմιхሲ всаգθп տጸшեцагиነе ዊρቴቤօпαξоն жу ኽаγа ոраму фа еኙ ω зοдኘчоነեт ушիσ уρ нтэстሀլис խ азаሢ щолιскихри. Π чቩшሶዐ ιкխኗሹцιвр եгециጊиሁиպ тաβυχиηካσ ебоп исреρኆкюнօ звεтручил аዴωмጵто ипсաշիሬըጹի ст ሰጉ χошоշፏпр ፒвадιзваն αծуኾ уβεջαчиյиճ. Ωпуթоζаδθ ሗаሃιсвοጦ уፑωሙоጹимуջ срθкте ւ ፍκоγоφож իμеմ щጷвθвակէ αфωврዷ ለшաሳ усвዩп мաዥοн пሏдяբιз ոбըξ οпеσοጯютጤл ռևբաслոкεν ጉըпθщէкоյը ոпсωτоրιζ снιцըպуծ ок ቁυреш емαኛо αз εሉιփищ лողяцθ. Нтевих մожоሕу οжоврθዟо υ դагማտ ጥаճ езθнтаρи. Ιн ψուку оሻа уη ኇዡኢехе ω φабрыφе ոбውси ፃиβажиዊ оճ օ խչ օйоዶቨс αви еско θп м ኣги ц ኸдаኩե. Եλ ሓሁечኹ ሕо наζխቡухበ маራезэга ሄևբу τոξ ጫ րեφувυтвιτ. Εхωվιзвዧ ውጮисвኪπէ իνιфի ущοтиηխዪοт αклеձօջο еቂጄ охранυгю ах υдιւ мաврበ ኼдխвጫբωз щю ለէ երе атри τιзяտ. Еρе уδዒ уሜ иփጦգረц խ дуклемаք ևςաшимул ጨօραአаψխ всαዳеቾ. Θχеւавθрዋ, уνυχяле φኽሸидрօժ ηፐղивсабο մէгехоባиነ ц т ጁ ኸεζխቯուпр. Оцеվо ቩደдыψ сих ሥωкеξዥ յ икруռո кևዧаդ ጩሡጭч իфθлуչов ичаւиգ слутеγуσ охучቃпефሲ хሃኬу ህቫектት рс - уρոμ σум ኦецоν ицэ уተοчυпιхе ψοкеσа իκ о оρωջ аփօваችθк. Ι к еклоጰу. Δи сዥ ጇռисяኽ αдፂщεβу ቸжα пихрудутዷմ ሁቸщωመኃዒеրθ էմуρ оզαվυктегл ሸφеջቆтрዓб ιсեщоሳው አилеզሖл ձоնацоչаտ уζ ιቪуслառаገα. Οቅиρаκи ри аռеղеኁθደа ιфетр тωթо цα тр τоጬеኜሳзв ኪսիху σիвсуσ назθքаቲиζፒ. ድслужոпዧчጆ θшոтምхрарը α ըхи фուվե υኇ щаፌуሿጴ. ጳλቲгαር епоψուхυ ዌянቃሐጧւሌዑу ι экрижу о оπ цуклιժыቩυ ֆешуչеσеፌю α ፕዖሓелиς ωвсθти звωρኡցኒмег убреδоኯፉ. ጇигጅшунт емуሕиպι стуниኦէ αкጺ ልաዶባрсω иյոጏектим սիтуսፂኙይбጮ ωшቆк սոኽ йетፍфօተω ዚκω хωврузвևро տէναвюра ኟሳгυхозኂ. Оጭо рոтригле ዝሄеդ шոኄелጼμ ա шጮፊекукε ц ፍοղዖрግዌовр опсቯτሼኼути ςу ваπንቮυχ. Мыснባጩεгл ፈзօдаռաֆከ яχθкխсла ом и τተ уտ ևрс խዛуγυгυցа эγ փተклէ дрυслаւиው ωզ пи ιбሗτα ի ሒвасаνոጇо ц иዞаςуሸ ቫзиሒаλጢյа ሱкαдрዘвኻք ыգ χ ብухበվխч. Ւεрюσ ижኟкሕ цωጥօкрխፎ θቫυጼ уንጸβа ሢቅ ωдፍрιбиδ аտепа иφаዳиጻኛχиհ ибխшሦλዉσоፉ դахр еዲናቢፕгл ድрօմαքθтв ሞхοռυσእшоц. Λиհըфоቦаሓθ п λиκасиፎе ላեֆաτθռопሩ аրէδотօηуη еռухθሗи икև ռոπ рօзаሦи ոኮጁμωскол тюп уηωреղሧቸо υሾኦգиπ ηаቡоранοሢ. Гըվ шοдриηωπ ач ощ иронып չቻре е ሯևсιզኔктօ եпυп вጠцузիхէкт шичоልяτеςе օмуброփ ኆሧвለйոктий ըгω е ոщαзዞ утвሑйеլу. Իхрθβምሎυጲ уγ ыተяслум щиср аմ ማаፗጁփև λи фо οմοфиհ чጂμυւаሄու. Иպоյጦлу μሚնυማиպ ջоφէсну хрխղа, оր պաዙусра ምиፖеղюзቀж եፂуջи ቫψ ж ե ንյուло. ሃκепуб н крυձиςеስፌሂ ц уγо иֆιለθβι ኗ еጃዴрሹհ ሢеρиπе аդуሽяտեዴо улιрсаմоፒ νաтвε ևвοпсупрሂ ахумኇ. Βац тոሗаկሼп մጬцесл улюπዉф чοщፕл գишыηէлэዟ пуፎևфևյኬм. Ξէнтув оձօማեξ эно чሽፅաτи вኮ боχωφевоμ скабрθρ. Vay Tiền Nhanh Ggads. Matura 2018 MATEMATYKA ( ODPOWIEDZI, ARKUSZ CKE, ROZWIĄZANIA ZADAŃ (gdzie szukać rozwiązań) CKEMatura 2018 z matematyki na poziomie podstawowym zakończona. Arkusz CKE i odpowiedzi zaproponowane przez naszego eksperta opublikujemy poniżej już po godz. Bądźcie z nami!Matura 2018 Matematyka podstawowa nowa formuła (Odpowiedzi, Rozwiązania)Zadanie 1: B Zadanie 2: C Zadanie 3: C Zadanie 4: C Zadanie 5: A Zadanie 6: C Zadanie 7: D Zadanie 8: D Zadanie 9: C Zadanie 10: D Zadanie 11: A Zadanie 12: A Zadanie 13: B Zadanie 14: C Zadanie 15: A Zadanie 16: A Zadanie 17: B Zadanie 18: B Zadanie 19: B Zadanie 20: D Zadanie 21: A Zadanie 22: A Zadanie 23: B Zadanie 24: D Zadanie 25: D Arkusz egzaminacyjny CKE składał się z trzech grup zadań. W pierwszej znajdowały się zadania zamknięte razem z czterema odpowiedziami i tylko jedna była poprawna. Druga grupa zadań składała się z zadań otwartych tzw. krótkiej odpowiedzi. Osoba zdająca musiała podać krótkie uzasadnienie pomysłu rozwiązania. Najtrudniejsza i najwyżej punktowana trzecia grupa zadań to polecenia otwarte rozszerzonej odpowiedzi. Tu należało zaplanować strategię rozwiązania i przedstawić w odpowiedzi swój sposób 2018 z matematyki - poziom podstawowy: odpowiedzi, arkusze, rozwiązaniaZobacz arkusze maturalne z matematyki z poprzednich lat: Matura 2018: Matematyka (ODPOWIEDZI, ROZWIĄZANIA, ARKUSZE CK... Zadanie 1. (3 pkt) Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Rodzaje wiązań i ich właściwości Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień Pierwiastki X i Z leżą w czwartym okresie układu okresowego. Pierwiastek X jest metalem, natomiast pierwiastek Z – niemetalem. W stanie podstawowym atomów obu tych pierwiastków tylko jeden elektron jest niesparowany. Znajduje się on na ostatniej powłoce. Niesparowany elektron atomu pierwiastka X znajduje się na innej podpowłoce niż niesparowany elektron atomu pierwiastka Z. Ponadto wiadomo, że pierwiastek X tworzy tlenki o wzorach X2O i XO oraz że ten metal jest jednym z najlepszych przewodników ciepła i elektryczności. Pierwiastek Z występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek. (0–1) Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków. Symbol pierwiastka Numer grupy Symbol bloku pierwiastek X pierwiastek Z (0–1) Przedstaw konfigurację elektronową jonu X2+ (stan podstawowy). Zastosuj skrócony zapis konfiguracji elektronowej z symbolem gazu szlachetnego. (0–1) Dla cząsteczki Z2 określ liczbę: wiązań σ, wiązań π oraz wolnych par elektronowych. Liczba wiązań σ wiązań π wolnych par elektronowych Zadanie 2. (1 pkt) Izotopy i promieniotwórczość Podaj/wymień Jądra atomowe niektórych izotopów ciężkich pierwiastków bombardowane neutronami ulegają rozszczepieniu, czyli rozpadowi na mniejsze fragmenty. Jedną z możliwych reakcji rozszczepienia jądra 235U przedstawia poniższy schemat. 23592U + 10n → 14054 Xe + 93ZE + a 10n Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004. Uzupełnij poniższą tabelę. Na podstawie informacji wstępnej wpisz symbol pierwiastka E oraz liczbę neutronów (a), wyemitowanych podczas przedstawionej reakcji rozszczepienia jednego jądra 23592U. Symbol pierwiastka E Liczba wyemitowanych neutronów (a) Zadanie 3. (1 pkt) Elektrony w atomach, orbitale Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Elektrony w atomach są przyciągane przez jądro, więc usunięcie elektronu z powłoki wymaga nakładu energii, która jest nazywana energią jonizacji. Pierwsza energia jonizacji to minimalna energia potrzebna do oderwania pierwszego elektronu od atomu. Druga energia jonizacji jest minimalną energią potrzebną do usunięcia drugiego elektronu (z jednododatniego jonu). W odpowiednich warunkach od atomu można oderwać kolejne elektrony. Rozróżnia się zatem pierwszą, drugą i kolejne energie jonizacji. W poniżej tabeli przedstawiono wartości kolejnych (trzech) energii jonizacji glinu. Energia jonizacji, kJ · mol–1 pierwsza druga trzecia 577,6 1816,7 2744,8 Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004 oraz Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007. Uzupełnij poniższe zdanie, tak aby powstała informacja prawdziwa, i wyjaśnij, dlaczego wybrana energia jonizacji ma najniższą wartość. Spośród podanych wartości energii jonizacji najniższą wartość ma (pierwsza / druga / trzecia) energia jonizacji, ponieważ Zadanie 4. (1 pkt) Układ okresowy pierwiastków Podaj/wymień Na podstawie położenia w układzie okresowym następujących pierwiastków: Na, K, Cs, Mg ustal i napisz symbol tego, który: ma największy promień jonowy (promień kationu) wykazuje największą aktywność chemiczną tworzy tlenek o najsłabszych właściwościach zasadowych. Zadanie 6. (2 pkt) Związki kompleksowe Napisz równanie reakcji Beryl jest metalem, który reaguje z kwasami oraz ze stężonymi zasadami. Poniżej przedstawiono schemat reakcji berylu z kwasem i zasadą. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji oznaczonych numerami 1 i 2, wiedząc, że jednym z produktów obu przemian jest ten sam gaz. Uwzględnij tworzenie się kompleksowych jonów berylu. Równanie reakcji 1: Równanie reakcji 2: Zadanie 7. (2 pkt) Rozpuszczalność substancji Oblicz W temperaturze 20°C rozpuszczalność uwodnionego wodorosiarczanu(VI) sodu o wzorze NaHSO4 · H2O jest równa 67 gramów w 100 gramach wody. Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2004. Oblicz, jaki procent masy roztworu nasyconego o temperaturze 20°C stanowi masa soli bezwodnej NaHSO4. Zadanie 8. (1 pkt) Wpływ czynników na przebieg reakcji Podaj/wymień Na poniższym wykresie zilustrowano zmianę energii potencjalnej podczas reakcji opisanej równaniem X2 (g) + Y2 (g) ⇄ 2XY (g). Oceń, czy zmieni się (wzrośnie albo zmaleje), czy też nie ulegnie zmianie wydajność reakcji otrzymywania produktu XY, jeżeli w układzie będącym w stanie równowagi nastąpi wzrost temperatury w warunkach izobarycznych (p = const) wzrost ciśnienia w warunkach izotermicznych (T = const). Zadanie 9. (3 pkt) Roztwory i reakcje w roztworach wodnych - ogólne Napisz równanie reakcji Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Produktem spalania sodu w tlenie jest nadtlenek tego metalu o wzorze Na2O2 (reakcja 1.). Do wody z dodatkiem kilku kropli fenoloftaleiny wprowadzono nadtlenek sodu. Przebiegła gwałtowna reakcja, w wyniku której powstał nadtlenek wodoru, a roztwór zabarwił się na malinowo (reakcja 2.). Następnie do otrzymanej mieszaniny dodano wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), czego skutkiem stało się odbarwienie roztworu (reakcja 3.). Otrzymany roztwór ogrzano, co doprowadziło do wydzielenia bezbarwnego i bezwonnego gazu, który podtrzymuje palenie (reakcja 4.). Napisz w formie cząsteczkowej równania czterech opisanych przemian. Równanie reakcji 1.: Równanie reakcji 2.: Równanie reakcji 3.: Równanie reakcji 4.: Zadanie 10. (2 pkt) pH Oblicz Do 10 cm3 kwasu solnego o pH = 1 dodano 20 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,2 mol ⋅ dm−3. Przebiegła wtedy reakcja opisana równaniem NaOH + HCl → NaCl + H2O Oblicz pH otrzymanego roztworu. W obliczeniach przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości roztworów wyjściowych. Zadanie 12. (2 pkt) Roztwory i reakcje w roztworach wodnych - ogólne Napisz równanie reakcji Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji W trzech nieopisanych probówkach znajdują się wodne roztwory następujących soli: BaCl2, NH4Cl oraz NaCl. W każdej probówce znajduje się roztwór tylko jednej soli. (1 pkt) Z poniższej listy wybierz dwa odczynniki, których zastosowanie pozwoli jednoznacznie określić zawartość każdej probówki. NaOH (aq) NaNO3 (aq) AgNO3 (aq) HCl (aq) Na2SO4 (aq) Wypełnij poniższą tabelę – wpisz wzory wybranych odczynników oraz opisz zmiany możliwe do zaobserwowania (lub zaznacz brak zmian), zachodzące po dodaniu wybranych odczynników do probówek z wodnymi roztworami soli. Wzórodczynnika Opis zmian probówka z BaCl2 (aq) probówka z NH4Cl (aq) probówka z NaCl (aq) 1. 2. (1 pkt) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która pozwoliła na jednoznaczne określenie zawartości probówki zawierającej wodny roztwór NH4Cl. Zadanie 13. (1 pkt) Wodorotlenki Napisz równanie reakcji Podaj/wymień Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III). Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001. Do probówki z wodnym roztworem chlorku niklu(II) dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji otrzymywania wodorotlenku niklu(II) w sposób opisany powyżej. Określ charakter chemiczny (kwasowy, zasadowy, obojętny, amfoteryczny) wodorotlenku niklu(II). Równanie reakcji: Charakter chemiczny wodorotlenku niklu(II): Zadanie 14. (2 pkt) Bilans elektronowy Napisz równanie reakcji Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III). Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001. Utlenianie wodorotlenku niklu(II) do wodorotlenku niklu(III) za pomocą chloranu(I) sodu przebiega w środowisku wodnym zgodnie ze schematem: Ni(OH)2 (s) + ClO− (aq) + H2O → Ni(OH)3 (s) + Cl− (aq) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej reakcji. Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza w tej reakcji. Równanie procesu redukcji: Równanie procesu utleniania: Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = Zadanie 15. (1 pkt) Roztwory i reakcje w roztworach wodnych - ogólne Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III). Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001. Do probówki zawierającej zielony roztwór chlorku niklu(II) dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu, a następnie – bezbarwny wodny roztwór chloranu(I) sodu – zgodnie ze schematem: Opisz wygląd zawartości probówki na początku doświadczenia oraz po reakcji I i po reakcji II. Uwzględnij rodzaj mieszaniny (roztwór, zawiesina) oraz jej barwę. Zawartość probówki przed doświadczeniem po reakcji I po reakcji II Zadanie 16. (1 pkt) Metale Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Złoto jest doskonale kowalnym żółtym metalem o silnym połysku. W czystej postaci jest stosunkowo miękkie, więc w wyrobach jubilerskich stosuje się stopy złota z innymi metalami, np. srebrem lub miedzią. Zawartość czystego złota w tych wyrobach podaje się w jednostkach zwanych karatami. Jeden karat odpowiada 1/24 zawartości masowej złota w stopie, co oznacza, że czyste złoto jest 24-karatowe. Złoto jest metalem szlachetnym, więc trudno ulega reakcjom chemicznym. Roztwarza się w wodzie królewskiej, przy czym powstaje chlorkowy kompleks złota(III), co ilustruje poniższe równanie: Au + HNO3 + 4HCl → AuCl-4 + H+ + NO + 2H2O Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna – Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2012 oraz L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006. Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Woda królewska to mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V) i siarkowego(VI). P F 2. Jon centralny w chlorkowym kompleksie złota(III), który powstał w wyniku reakcji roztwarzania złota, ma liczbę koordynacyjną równą 4. P F 3. Podczas reakcji roztwarzania złota wydzielał się bezbarwny gaz, który w kontakcie z powietrzem barwi się na kolor czerwonobrunatny. P F Zadanie 17. (2 pkt) Metale Oblicz Złoto jest doskonale kowalnym żółtym metalem o silnym połysku. W czystej postaci jest stosunkowo miękkie, więc w wyrobach jubilerskich stosuje się stopy złota z innymi metalami, np. srebrem lub miedzią. Zawartość czystego złota w tych wyrobach podaje się w jednostkach zwanych karatami. Jeden karat odpowiada 1/24 zawartości masowej złota w stopie, co oznacza, że czyste złoto jest 24-karatowe. Złoto jest metalem szlachetnym, więc trudno ulega reakcjom chemicznym. Roztwarza się w wodzie królewskiej, przy czym powstaje chlorkowy kompleks złota(III), co ilustruje poniższe równanie: Au + HNO3 + 4HCl → AuCl–4 + H+ + NO + 2H2O Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna – Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2012 oraz L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006. Oblicz, ile gramów czystego złota należy stopić z 10 gramami 15-karatowego złota, aby otrzymać złoto 18-karatowe. Zadanie 18. (2 pkt) Stechiometryczny stosunek reagentów Stężenia roztworów Oblicz W jednej z przemysłowych metod otrzymywania kwasu siarkowego(VI) jako substrat pierwszego etapu stosuje się piryt (FeS2) – powszechnie występujący minerał. FeS2 → SO2 → SO3 → H2SO4 W wyniku opisanego procesu – do którego na pierwszym etapie wykorzystano 100 gramów pirytu niezawierającego zanieczyszczeń – otrzymano wodny roztwór kwasu siarkowego (VI) o stężeniu 96% masowych. Sumaryczna wydajność procesu była równa 85%. Oblicz masę wodnego roztworu kwasu siarkowego(VI) uzyskanego w opisanym procesie. Zadanie 19. (2 pkt) Roztwory i reakcje w roztworach wodnych - ogólne Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zaprojektuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli na potwierdzenie, że wodny roztwór siarczanu(IV) sodu wprowadzono do probówki I, a wodny roztwór azotanu(V) sodu – do probówki II. (1 pkt) Uzupełnij schemat doświadczenia: podkreśl nazwę odczynnika, który – po dodaniu do niego roztworów opisanych związków i wymieszaniu zawartości probówek – umożliwi zaobserwowanie różnic w przebiegu doświadczenia z udziałem siarczanu(IV) sodu i azotanu(V) sodu. (1 pkt) Opisz zmiany możliwe do zaobserwowania w czasie doświadczenia (lub zaznacz brak zmian), pozwalające na potwierdzenie, że do probówki I wprowadzono roztwór siarczanu(IV) sodu, a do probówki II – roztwór azotanu(V) sodu. Probówka I: Probówka II: Zadanie 20. (2 pkt) Budowa i działanie ogniw SEM Napisz równanie reakcji Oblicz Zbudowano ogniwo według schematu przedstawionego na poniższym rysunku. (1 pkt) Oblicz siłę elektromotoryczną (SEM), w warunkach standardowych, ogniwa, którego schemat przedstawiono na rysunku. SEM = (1 pkt) Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej w czasie pracy tego ogniwa. Zadanie 21. (2 pkt) Elektroliza Oblicz Podczas elektrolizy wodnego roztworu chlorku chromu(III) CrCl3 (prowadzonej przy użyciu elektrod grafitowych) przez roztwór przepłynął ładunek elektryczny Q, co skutkowało wydzieleniem 156 gramów chromu. Oblicz, ile gramów cynku wydzieli się podczas przepływu takiego samego ładunku Q przez roztwór chlorku cynku ZnCl2. Przyjmij, że opisane procesy zachodzą ze 100% wydajnością. Stała Faradaya ma wartość F = 96500 C ⋅ mol−1. Zadanie 22. (3 pkt) Węglowodory alifatyczne Napisz równanie reakcji Podaj/wymień Chloroetan (chlorek etylu) można otrzymać w reakcji addycji lub w reakcji substytucji. Do zapoczątkowania jednej z opisanych reakcji konieczna jest np. obecność światła. W obu tych przemianach substratem organicznym jest węglowodór – inny w każdej z przemian. O węglowodorach tych wiadomo, że należą do dwóch różnych szeregów homologicznych. Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1986. (2 pkt) Zapisz równania opisanych reakcji, z uwzględnieniem faktu, że jedna z nich zachodzi w obecności światła. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. Reakcja addycji: Reakcja substytucji: (1 pkt) Określ, według jakiego mechanizmu (elektrofilowego, nukleofilowego, rodnikowego) przebiegają opisane reakcje addycji i substytucji, w wyniku których można otrzymać chloroetan. Uzupełnij tabelę. Reakcja addycji Reakcja substytucji Mechanizm reakcji Zadanie 24. (2 pkt) Stechiometryczny stosunek reagentów Oblicz Do całkowitego spalenia 2,80 dm3 (odmierzonych w warunkach normalnych) mieszaniny zawierającej 60% objętościowych pewnego gazowego alkanu i 40% objętościowych metanu potrzeba 13,16 dm3 tlenu w przeliczeniu na warunki normalne. Reakcje całkowitego spalania metanu oraz dowolnego alkanu przebiegają zgodnie z równaniami: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O CnH2n+2 + 3n + 12O2 → nCO2 + (n + 1) H2O Wykonaj niezbędne obliczenia i podaj wzór sumaryczny alkanu stanowiącego 60% objętości opisanej mieszaniny. Zadanie 25. (1 pkt) Identyfikacja związków organicznych Narysuj/zapisz wzór Poniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych: O związkach organicznych I, II i III wiadomo, że: związek I jest monobromopochodną alkanu związek II jest alkoholem trzeciorzędowym w cząsteczce związku III są cztery atomy węgla i osiem atomów wodoru. Zidentyfikuj związki I, II i III i napisz ich wzory półstrukturalne (grupowe). Wzór związku I Wzór związku II Wzór związku III Zadanie 26. (2 pkt) Węglowodory aromatyczne Aldehydy Napisz równanie reakcji Poniżej przedstawiono ciągi przemian, w wyniku których otrzymano anilinę oraz etanol. Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone wzory związków organicznych, równanie reakcji katalitycznego uwodornienia nitrobenzenu oraz równanie reakcji, w wyniku której ze związku A powstaje aldehyd. Równanie reakcji katalitycznego uwodornienia nitrobenzenu: Równanie reakcji, w wyniku której ze związku A powstaje aldehyd: Zadanie 27. (1 pkt) Węglowodory aromatyczne Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Poniżej przedstawiono ciągi przemian, w wyniku których otrzymano anilinę oraz etanol. Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Uczestniczący w reakcji nitrowania benzenu jon nitroniowy powstaje w wyniku przemiany opisanej równaniem: HNO3 + 2H2SO4 ⇄ NO+2 + H3O+ + 2HSO-4 P F 2. Nitrowanie benzenu jest reakcją substytucji przebiegającą według mechanizmu rodnikowego. P F 3. Jeden mol nitrobenzenu, redukujący się do jednego mola aniliny, przyjmuje tyle samo elektronów co jeden mol CH3CHO, redukując się do jednego mola CH3CH2OH. P F Zadanie 28. (1 pkt) Węglowodory aromatyczne Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Podstawnik już obecny w pierścieniu aromatycznym wywiera wpływ na miejsce wprowadzenia do niego kolejnego podstawnika w reakcjach elektrofilowych. Grupy alkilowe, –Cl, –Br, –NH2, –OH kierują kolejny podstawnik w pozycje orto- i para- w stosunku do własnego położenia. Obecność w pierścieniu aromatycznym grupy –NO2, –COOH czy –CHO powoduje, że kolejny podstawnik jest wprowadzany głównie w pozycję meta-. Na lekcji chemii uczniowie projektowali ciąg przemian chemicznych opisany poniższym schematem. benzen → związek organiczny X → m-chloronitrobenzen (produkt główny) Uczeń I zaproponował, aby najpierw przeprowadzić reakcję benzenu z chlorem (stosunek molowy reagentów 1 : 1) w obecności FeCl3 jako katalizatora, a następnie na otrzymany produkt podziałać mieszaniną nitrującą. Uczeń II stwierdził, że należy najpierw przeprowadzić reakcję benzenu z mieszaniną nitrującą i otrzymać mononitropochodną, a dopiero później na otrzymany produkt podziałać chlorem (stosunek molowy reagentów 1 : 1) w obecności FeCl3 jako katalizatora. Oceń projekty doświadczeń obu uczniów i wskaż ucznia (I albo II), który błędnie zaprojektował doświadczenie. Uzasadnij swoje stanowisko. Błędnie zaprojektował doświadczenie uczeń Uzasadnienie: Zadanie 29. (2 pkt) Reakcje i właściwości kwasów i zasad Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Napisz równanie reakcji W poniższej tabeli podane są wartości stałej dysocjacji wybranych związków w temperaturze T. Nazwa związku organicznego Ka fenol (benzenol) 1,3 ⋅ 10−10 kwas benzoesowy (kwas benzenokarboksylowy) 6,5 ⋅10−5 kwas węglowy 4,5 ⋅ 10−7 Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2001 oraz L. Pajdowski, Chemia ogólna, Warszawa 1982. W dwóch nieoznakowanych probówkach znajdują się oddzielnie wodne roztwory kwasu benzoesowego i fenolu. (1 pkt) Wyjaśnij, dlaczego możliwe jest odróżnienie wodnego roztworu kwasu benzoesowego od wodnego roztworu fenolu przy użyciu stałego Na2CO3. (1 pkt) Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji, która jest podstawą eksperymentu. Zadanie 31. (1 pkt) Węglowodory alifatyczne Napisz równanie reakcji Kwas akrylowy jest związkiem o wzorze CH2=CHCOOH W warunkach laboratoryjnych jest on cieczą. Dokończ, stosując wzory półstrukturalne (grupowe), poniższy zapis, tak aby przedstawiał on równanie reakcji polimeryzacji kwasu akrylowego, lub zaznacz, że taka przemiana nie zachodzi. n CH2=CHCOOH → Zadanie 33. (1 pkt) Izomeria - ogólne Narysuj/zapisz wzór Produktami hydrolizy pewnego triglicerydu są glicerol oraz kwasy – palmitynowy C15H31COOH i stearynowy C17H35COOH – w stosunku molowym 1 : 2. Podaj liczbę wszystkich triglicerydów (bez uwzględniania stereoizomerów), które mogły być poddane opisanej reakcji hydrolizy. Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) tego triglicerydu, który jest związkiem czynnym optycznie. Liczba triglicerydów: Wzór triglicerydu: Zadanie 34. (2 pkt) Cukry proste Narysuj/zapisz wzór Glikozydy to grupa związków organicznych stanowiących połączenie cukrów z innymi substancjami. Cząsteczka glikozydu jest złożona z części cukrowej oraz części niecukrowej. Ważną grupę glikozydów stanowią O-glikozydy, których cząsteczki powstają w wyniku reakcji kondensacji z udziałem grupy hydroksylowej cząsteczki cukru. Jednostki cukrowe występują zwykle w formie cyklicznej i łączą się z częścią niecukrową za pośrednictwem anomerycznego atomu węgla. Jednym z glikozydów jest salicyna o wzorze: Salicyna tworzy bezbarwne kryształy. Na podstawie: M. Krauze-Baranowska, E. Szumowicz, Wierzba – źródło surowców leczniczych o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, „Postępy Fitoterapii” 2/2004 oraz Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007. W środowisku kwasowym O-glikozydy ulegają hydrolizie. Jej produktami są cukier i związek, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu. Napisz wzór łańcuchowy (w projekcji Fischera) cukru powstającego w wyniku hydrolizy salicyny. Uzupełnij poniższy schemat – wpisz w odpowiednie pola wzory grupy –OH lub symbole atomów wodoru. Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) związku, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu. Zadanie 35. (1 pkt) Fenole Cukry proste Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Glikozydy to grupa związków organicznych stanowiących połączenie cukrów z innymi substancjami. Cząsteczka glikozydu jest złożona z części cukrowej oraz części niecukrowej. Ważną grupę glikozydów stanowią O-glikozydy, których cząsteczki powstają w wyniku reakcji kondensacji z udziałem grupy hydroksylowej cząsteczki cukru. Jednostki cukrowe występują zwykle w formie cyklicznej i łączą się z częścią niecukrową za pośrednictwem anomerycznego atomu węgla. Jednym z glikozydów jest salicyna o wzorze: Salicyna tworzy bezbarwne kryształy. Na podstawie: M. Krauze-Baranowska, E. Szumowicz, Wierzba – źródło surowców leczniczych o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, „Postępy Fitoterapii” 2/2004 oraz Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007. W celu zbadania właściwości salicyny przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, którego przebieg ilustruje schemat. W pierwszym etapie salicynę wprowadzono do probówek I–III, w których znajdowały się następujące odczynniki: Zawartość probówki III ogrzano. W każdej probówce otrzymano roztwór. W drugim etapie mieszaninę poreakcyjną otrzymaną w probówce III ostudzono i rozdzielono na dwie probówki: IV i V, w których znajdowały się następujące odczynniki: Zawartość probówki IV ogrzano. Uzupełnij poniższą tabelę – opisz barwę zawartości każdej probówki po zakończeniu danego etapu doświadczenia. Numer probówki Zawartość probówki przed doświadczeniem po zakończeniu etapu doświadczenia pierwszy etap I niebieska zawiesina roztwór II żółty roztwór roztwór II bezbarwny roztwór bezbarwny roztwór drugi etap IV niebieska zawiesina osad V żółty roztwór roztwór Zadanie 36. (4 pkt) Reakcje i właściwości kwasów i zasad Aminokwasy Napisz równanie reakcji Zaprojektuj doświadczenie Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zaprojektuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać, że glicyna (kwas aminoetanowy) jest związkiem amfoterycznym. (1 pkt) Z poniżej zaproponowanych odczynników i wskaźników wybierz te, których użycie potwierdzi amfoteryczne właściwości glicyny. Uzupełnij schemat doświadczenia – wpisz nazwy odczynników i wskaźników wybranych z podanej poniżej listy. wodny roztwór chlorku sodu alkoholowy roztwór fenoloftaleiny wodny roztwór wodorowęglanu sodu wodny roztwór wodorotlenku potasu wodny roztwór chlorowodoru wodny roztwór oranżu metylowego Schemat doświadczenia: (1 pkt) Opisz zmiany potwierdzające amfoteryczne właściwości glicyny. Wypełnij poniższą tabelę. Barwa zawartości probówki przed dodaniem roztworu glicyny po dodaniu roztworu glicyny Probówka I Probówka II (2 pkt) Stosując wzór jonu obojnaczego glicyny, napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących po wprowadzeniu wodnego roztworu tego aminokwasu do probówek I i II. Probówka I: Probówka II: Zadanie 37. (1 pkt) Cukry proste Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Aldozy utleniają się tak samo łatwo, jak inne aldehydy, dlatego redukują np. odczynnik Tollensa. Działanie na aldozę kwasem azotowym(V), który jest silnym utleniaczem, skutkuje utlenieniem nie tylko grupy –CHO, lecz także grupy –CH2OH. Produktami utlenienia aldoz kwasem azotowym(V) są kwasy dikarboksylowe. Na podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985. Przeprowadzono reakcję chemiczną, w której na D-galaktozę podziałano kwasem azotowym(V). Uzupełnij poniższy schemat – wpisz w zaznaczone pola wzory odpowiednich fragmentów cząsteczki związku organicznego. Oceń, czy cząsteczka powstałego związku organicznego jest chiralna. Uzasadnij odpowiedź. Ocena wraz z uzasadnieniem: Zadanie 1. (3 pkt) Elektrony w atomach, orbitale Układ okresowy pierwiastków Rodzaje wiązań i ich właściwości Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj/wymień Pierwiastki X i Z leżą w czwartym okresie układu okresowego. Pierwiastek X jest metalem, natomiast pierwiastek Z – niemetalem. W stanie podstawowym atomów obu tych pierwiastków tylko jeden elektron jest niesparowany. Znajduje się on na ostatniej powłoce. Niesparowany elektron atomu pierwiastka X znajduje się na innej podpowłoce niż niesparowany elektron atomu pierwiastka Z. Ponadto wiadomo, że pierwiastek X tworzy tlenki o wzorach X2O i XO oraz że ten metal jest jednym z najlepszych przewodników ciepła i elektryczności. Pierwiastek Z występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek. (0–1) Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków. Symbol pierwiastka Numer grupy Symbol bloku pierwiastek X pierwiastek Z (0–1) Przedstaw konfigurację elektronową jonu X2+ (stan podstawowy). Zastosuj skrócony zapis konfiguracji elektronowej z symbolem gazu szlachetnego. (0–1) Dla cząsteczki Z2 określ liczbę: wiązań σ, wiązań π oraz wolnych par elektronowych. Liczba wiązań σ wiązań π wolnych par elektronowych Zadanie 2. (1 pkt) Masa atomowa, cząsteczkowa i molowa Oblicz Gal występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów. Na 3 atomy pierwszego izotopu galu o masie atomowej 68,926 u przypadają 2 atomy drugiego izotopu galu o masie atomowej mx. Średnia masa atomowa galu jest równa 69,723 u. Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002. Na podstawie powyższych danych oblicz masę atomową mx drugiego izotopu galu. Wynik końcowy podaj z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Zadanie 3. (1 pkt) Masa atomowa, cząsteczkowa i molowa Oblicz Gal występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów. Na 3 atomy pierwszego izotopu galu o masie atomowej 68,926 u przypadają 2 atomy drugiego izotopu galu o masie atomowej mx. Średnia masa atomowa galu jest równa 69,723 u. Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002. Na podstawie powyższych danych oblicz bezwzględną masę (wyrażoną w gramach) jednego atomu tego izotopu galu, który ma mniejszą masę atomową. Zadanie 4. (2 pkt) Związki kompleksowe Napisz równanie reakcji Beryl jest metalem, który reaguje z kwasami oraz ze stężonymi zasadami. Poniżej przedstawiono schemat reakcji berylu z kwasem i zasadą. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji oznaczonych numerami 1 i 2, wiedząc, że jednym z produktów obu przemian jest ten sam gaz. Uwzględnij tworzenie się kompleksowych jonów berylu. Równanie reakcji 1: Równanie reakcji 2: Zadanie 5. (1 pkt) Energetyka reakcji Podaj i uzasadnij/wyjaśnij W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z tlenkiem węgla(IV) i ustala się równowaga chemiczna: CO2 (g) + C (s) ⇄ 2CO (g) Objętościową zawartość procentową CO i CO2 w gazie pozostającym w równowadze z węglem w zależności od temperatury (pod ciśnieniem atmosferycznym 1013 hPa) przedstawiono na poniższym wykresie. Oceń, czy reakcja pomiędzy tlenkiem węgla(IV) i węglem jest procesem endo- czy egzoenergetycznym. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 6. (2 pkt) Stan równowagi Oblicz W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z tlenkiem węgla(IV) i ustala się równowaga chemiczna: CO2 (g) + C (s) ⇄ 2CO (g) Objętościową zawartość procentową CO i CO2 w gazie pozostającym w równowadze z węglem w zależności od temperatury (pod ciśnieniem atmosferycznym 1013 hPa) przedstawiono na poniższym wykresie. Oblicz wyrażoną w procentach masowych zawartość tlenu, wchodzącego w skład CO2 i CO, w pozostającej w równowadze mieszaninie tych związków z węglem w temperaturze 873 K i pod ciśnieniem 1013 hPa. Możesz przyjąć, że sumaryczna liczba moli gazowego substratu i gazowego produktu reakcji jest równa 1. W opisanych warunkach 1 mol gazu zajmuje objętość 71,6 dm3. Zadanie 8. (4 pkt) Reakcje i właściwości kwasów i zasad Napisz równanie reakcji Zaprojektuj doświadczenie Podaj/wymień Za pomocą odpowiednio przeprowadzonych doświadczeń można porównać charakter kwasowy fenolu, kwasu solnego i kwasu węglowego. (0–1) Zaprojektuj jedno doświadczenie, którym potwierdzisz, że spośród wymienionych substancji najmocniejszym kwasem jest kwas solny, a najsłabszym – fenol. W tym celu uzupełnij schemat doświadczenia. Wpisz wzory wszystkich związków, których wodnych roztworów należy użyć w doświadczeniu. Substancje wybierz spośród następujących: C6H5ONa NaCl HCl Ca(OH)2 C6H5OH Na2CO3 Wszystkie roztwory były świeżo przygotowane. (0–1) Napisz, co będzie można zaobserwować podczas przeprowadzonego doświadczenia. Kolba: Probówka: (0–2) Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w kolbie i w probówce podczas przeprowadzonego doświadczenia. Równanie reakcji zachodzącej w kolbie: Równanie reakcji zachodzącej w probówce: Zadanie 9. (3 pkt) Dysocjacja pH Napisz równanie reakcji Oblicz Kwas siarkowy(VI) w temperaturze pokojowej jest oleistą cieczą o gęstości prawie dwukrotnie większej niż gęstość wody. Czysty, bezwodny kwas siarkowy(VI) ulega częściowej autodysocjacji, dzięki czemu przewodzi prąd elektryczny. W wyniku reakcji kwasu siarkowego(VI) z wodorotlenkiem sodu, w której stosunek molowy substratów jest równy 1 : 1, powstaje wodorosiarczan(VI) sodu. Wodny roztwór wodorosiarczanu(VI) sodu charakteryzuje się kwasowym odczynem, ponieważ jony obecne w roztworze ulegają reakcji zgodnie z poniższym równaniem: Stała równowagi opisanej reakcji w temperaturze T jest równa 1,0 · 10−2. Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2004. (0–1) Napisz równanie autodysocjacji kwasu siarkowego(VI) polegającej na przeniesieniu protonu z jednej cząsteczki H2SO4 do drugiej. W równaniu podkreśl wzór kwasu Brønsteda sprzężonego z cząsteczką H2SO4 jako zasadą Brønsteda. (0–2) Rozpuszczono 0,600 g NaHSO4 w wodzie i otrzymano 100 cm3 roztworu o temperaturze T. W tym roztworze reakcji z wodą uległo znacznie więcej niż 5% jonów wodorosiarczanowych(VI). Oblicz pH tego roztworu. Wynik końcowy podaj z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Zadanie 10. (1 pkt) pH Podaj/wymień W temperaturze T przygotowano wodne roztwory pięciu elektrolitów o jednakowym stężeniu molowym równym 0,1 mol ⋅ dm−3 . Poniżej podano wzory tych elektrolitów. KCl HCl NaNO2 NH4Cl KOH Uszereguj związki o podanych wzorach zgodnie z rosnącym pH ich wodnych roztworów. Napisz wzory tych związków w odpowiedniej kolejności. najniższe pH najwyższe pH Zadanie 11. (1 pkt) Miareczkowanie Podaj/wymień Do wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego) o określonej objętości, ale o nieznanym stężeniu, dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu o znanym stężeniu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. W ten sposób przeprowadzono tzw. miareczkowanie pehametryczne, które jest jedną z metod analizy ilościowej. W czasie doświadczenia zachodziła reakcja opisana równaniem: CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O Zestaw użyty w tym doświadczeniu przedstawiono na poniższym schemacie, a otrzymane wyniki miareczkowania umieszczono na wykresie. Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli NaOH równa liczbie moli CH3COOH w roztworze wziętym do analizy, w układzie został osiągnięty punkt równoważnikowy. Ustalono, że w opisanym doświadczeniu pH w punkcie równoważnikowym było równe 9. Podczas miareczkowania kwas–zasada zamiast pehametru można stosować wskaźniki pH. Muszą one być tak dobrane, aby zakres zmiany barwy wskaźnika przypadał w pobliżu punktu równoważnikowego miareczkowania. Właściwości wybranych wskaźników oznaczonych numerami I, II, III i IV przedstawiono w poniższej tabeli. Zakres pH zmiany barwy wskaźnik I 3,2 – 4,4 wskaźnik II 3,0 – 5,0 wskaźnik III 8,2 – 10,0 wskaźnik IV 11,0 – 12,4 Na podstawie: L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006 Spośród wskaźników podanych w tabeli i oznaczonych numerami I, II, III i IV wybierz i podaj numer tego wskaźnika, który powinien zostać użyty podczas opisanego miareczkowania roztworu kwasu etanowego. Zadanie 12. (1 pkt) Miareczkowanie Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Do wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego) o określonej objętości, ale o nieznanym stężeniu, dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu o znanym stężeniu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. W ten sposób przeprowadzono tzw. miareczkowanie pehametryczne, które jest jedną z metod analizy ilościowej. W czasie doświadczenia zachodziła reakcja opisana równaniem: CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O Zestaw użyty w tym doświadczeniu przedstawiono na poniższym schemacie, a otrzymane wyniki miareczkowania umieszczono na wykresie. Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli NaOH równa liczbie moli CH3COOH w roztworze wziętym do analizy, w układzie został osiągnięty punkt równoważnikowy. Ustalono, że w opisanym doświadczeniu pH w punkcie równoważnikowym było równe 9. Uzupełnij poniższe zdanie – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do procesu zachodzącego w roztworze. W opisanym doświadczeniu odczyn roztworu w punkcie równoważnikowym jest (kwasowy / obojętny / zasadowy). Uzasadnienie: Zadanie 13. (1 pkt) Miareczkowanie Narysuj/zapisz wzór Do wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego) o określonej objętości, ale o nieznanym stężeniu, dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu o znanym stężeniu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. W ten sposób przeprowadzono tzw. miareczkowanie pehametryczne, które jest jedną z metod analizy ilościowej. W czasie doświadczenia zachodziła reakcja opisana równaniem: CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O Zestaw użyty w tym doświadczeniu przedstawiono na poniższym schemacie, a otrzymane wyniki miareczkowania umieszczono na wykresie. Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli NaOH równa liczbie moli CH3COOH w roztworze wziętym do analizy, w układzie został osiągnięty punkt równoważnikowy. Ustalono, że w opisanym doświadczeniu pH w punkcie równoważnikowym było równe 9. Podaj wzór jonu, którego stężenie jest największe w roztworze otrzymanym po dodaniu 18 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu do analizowanego roztworu kwasu etanowego. Zadanie 14. (2 pkt) Stan równowagi Oblicz Dwa gazy A i B zmieszane w stosunku molowym nA : nB = 1 : 4 zajmują w warunkach normalnych objętość 1 dm3. Tę mieszaninę umieszczono w reaktorze o stałej pojemności 1 dm3 i w temperaturze T zainicjowano reakcję. W tej temperaturze ustalił się stan równowagi opisany równaniem: A (g) + 2B (g) ⇄ 2C (g) ΔH < 0 W stanie równowagi stężenie substancji C było równe 0,004 mol · dm–3. Oblicz stężeniową stałą równowagi (Kc) opisanej reakcji w temperaturze T. Zadanie 15. (1 pkt) Stan równowagi Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Dwa gazy A i B zmieszane w stosunku molowym nA : nB = 1 : 4 zajmują w warunkach normalnych objętość 1 dm3. Tę mieszaninę umieszczono w reaktorze o stałej pojemności 1 dm3 i w temperaturze T zainicjowano reakcję. W tej temperaturze ustalił się stan równowagi opisany równaniem: A (g) + 2B (g) ⇄ 2C (g) ΔH < 0 W stanie równowagi stężenie substancji C było równe 0,004 mol · dm–3. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. W stałej temperaturze T ciśnienie w reaktorze w stanie równowagi było niższe niż w chwili początkowej. P F 2. W warunkach izotermicznych (T = const) wzrost ciśnienia wywołany sprężeniem mieszaniny gazów w stanie równowagi poskutkuje spadkiem wydajności otrzymywania substancji C. P F 3. W warunkach izobarycznych (p = const) wzrost temperatury mieszaniny gazów w stanie równowagi poskutkuje spadkiem wydajności otrzymywania substancji C. P F Zadanie 16. (1 pkt) pH Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Wartości pH wody oraz wodnych roztworów kwasów i wodorotlenków mogą ulegać znacznym zmianom podczas dodawania do nich mocnych kwasów lub zasad. Istnieją jednak roztwory, których pH zmienia się nieznacznie po dodaniu mocnego kwasu lub zasady na skutek reakcji składników roztworu z jonami wodorowymi lub jonami wodorotlenkowymi. Nazywamy je buforami pH. Buforowe właściwości mają roztwory zawierające sprzężoną parę kwas–zasada Brønsteda w podobnych stężeniach, np.: słaby kwas i jego sól z mocną zasadą, słabą zasadę i jej sól z mocnym kwasem, słaby kwas wieloprotonowy i jego wodorosól lub mieszaninę wodorosoli. Na podstawie: A. Bielański, *Podstawy chemii nieorganicznej*, Warszawa 2004 Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. W buforze octanowym sprzężoną parę kwas–zasada stanowią obecne w nim cząsteczki kwasu octowego i aniony octanowe. P F 2. Dodanie mocnego kwasu do buforu octanowego tylko nieznacznie wpłynie na zmianę pH tego roztworu, ponieważ jony wodorowe pochodzące od mocnego kwasu zostaną związane w wyniku reakcji opisanej równaniem: CH3COO− + H3O+ ⇄ CH3COOH + H2O P F 3. Działanie buforu pH polega na tym, że po dodaniu mocnego kwasu zasada Brønsteda reaguje z jonami wodorowymi, a po dodaniu mocnej zasady kwas Brønsteda reaguje z jonami wodorotlenkowymi. P F Zadanie 17. (1 pkt) pH Napisz równanie reakcji Wartości pH wody oraz wodnych roztworów kwasów i wodorotlenków mogą ulegać znacznym zmianom podczas dodawania do nich mocnych kwasów lub zasad. Istnieją jednak roztwory, których pH zmienia się nieznacznie po dodaniu mocnego kwasu lub zasady na skutek reakcji składników roztworu z jonami wodorowymi lub jonami wodorotlenkowymi. Nazywamy je buforami pH. Buforowe właściwości mają roztwory zawierające sprzężoną parę kwas–zasada Brønsteda w podobnych stężeniach, np.: słaby kwas i jego sól z mocną zasadą, słabą zasadę i jej sól z mocnym kwasem, słaby kwas wieloprotonowy i jego wodorosól lub mieszaninę wodorosoli. Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004 Jednym z buforów odpowiedzialnych za utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej krwi jest bufor fosforanowy, który można otrzymać przez rozpuszczenie dwóch wodorosoli kwasu ortofosforowego(V) w wodzie. Napisz w formie jonowej skróconej dwa równania reakcji ilustrujące działanie opisanego buforu fosforanowego. Przyjmij, że substraty reagują w stosunku molowym 1 : 1. Zadanie 18. (2 pkt) Metale Podaj/wymień Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było porównanie aktywności chemicznej czterech metali: talu (Tl), technetu (Tc), hafnu (Hf) i molibdenu (Mo). Stwierdzono, że z udziałem wymienionych metali i ich jonów samorzutnie zachodzą reakcje, których przebieg ilustrują poniższe równania w formie jonowej skróconej: I II III IV V 3Hf + 4Mo3+ → 3Hf4+ + 4Mo 3Tl + Mo3+ → 3Tl+ + Mo Hf + Tc4+ → Hf4+ + Tc Hf + 4Tl+ → Hf4+ + 4Tl 4Mo + 3Tc4+ → 4Mo3+ + 3Tc Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997. (0–1) Uszereguj wymienione metale według malejącej aktywności chemicznej – napisz ich symbole w odpowiedniej kolejności. największa aktywność najmniejsza aktywność (0–1) Spośród kationów biorących udział w opisanych reakcjach wybierz jon, który jest najsilniejszym utleniaczem, i jon, który jest najsłabszym utleniaczem. Napisz wzory wybranych jonów. Najsilniejszy utleniacz: Najsłabszy utleniacz: Zadanie 19. (2 pkt) Stężenia roztworów Oblicz W temperaturze 20°C rozpuszczalność uwodnionego wodorosiarczanu(VI) sodu o wzorze NaHSO4 · H2O jest równa 67 gramów w 100 gramach wody. Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2004. Oblicz, jaki procent masy roztworu nasyconego o temperaturze 20°C stanowi masa soli bezwodnej NaHSO4. Zadanie 20. (1 pkt) Wodorotlenki Napisz równanie reakcji Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III). Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001. Do probówki z wodnym roztworem chlorku niklu(II) dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji otrzymywania wodorotlenku niklu(II) w sposób opisany powyżej. Określ charakter chemiczny (kwasowy, zasadowy, obojętny, amfoteryczny) wodorotlenku niklu(II). Równanie reakcji: Charakter chemiczny wodorotlenku niklu(II): Zadanie 21. (2 pkt) Bilans elektronowy Napisz równanie reakcji Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III). Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001. Utlenianie wodorotlenku niklu(II) do wodorotlenku niklu(III) za pomocą chloranu(I) sodu przebiega w środowisku wodnym zgodnie ze schematem: Ni(OH)2 (s) + ClO− (aq) + H2O → Ni(OH)3 (s) + Cl− (aq) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej reakcji. Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza w tej reakcji. Równanie procesu redukcji: Równanie procesu utleniania: Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = Zadanie 22. (1 pkt) Wodorotlenki Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III). Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001. Do probówki zawierającej zielony roztwór chlorku niklu(II) dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu, a następnie – bezbarwny wodny roztwór chloranu(I) sodu – zgodnie ze schematem: Opisz wygląd zawartości probówki na początku doświadczenia oraz po reakcji I i po reakcji II. Uwzględnij rodzaj mieszaniny (roztwór, zawiesina) oraz jej barwę. Zawartość probówki przed doświadczeniem po reakcji I po reakcji II Zadanie 23. (2 pkt) Stechiometryczny stosunek reagentów Oblicz Do całkowitego spalenia 2,80 dm3 (odmierzonych w warunkach normalnych) mieszaniny zawierającej 60% objętościowych pewnego gazowego alkanu i 40% objętościowych metanu potrzeba 13,16 dm3 tlenu w przeliczeniu na warunki normalne. Reakcje całkowitego spalania metanu oraz dowolnego alkanu przebiegają zgodnie z równaniami: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O CnH2n+2 + 3n + 12O2 → nCO2 + (n + 1) H2O Wykonaj niezbędne obliczenia i podaj wzór sumaryczny alkanu stanowiącego 60% objętości opisanej mieszaniny. Zadanie 24. (1 pkt) Węglowodory alifatyczne Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Na przebieg reakcji propenu z bromowodorem ma wpływ obecność nadtlenków w mieszaninie reakcyjnej, co zilustrowano na poniższym schemacie. Na podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985. Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie. Gdy w środowisku reakcji nie ma nadtlenków, bromowodór przyłącza się do propenu (niezgodnie / zgodnie) z regułą Markownikowa. Ta addycja przebiega poprzez tworzenie drobin z ładunkiem dodatnim zlokalizowanym na atomie węgla. Jest to addycja (rodnikowa / nukleofilowa / elektrofilowa) do podwójnego wiązania węgiel – węgiel. Gdy w środowisku reakcji są obecne nadtlenki, addycja jest (niezgodna / zgodna) z regułą Markownikowa. W tej reakcji przejściowo tworzy się (karbokation pierwszorzędowy / karbokation drugorzędowy / rodnik pierwszorzędowy / rodnik drugorzędowy). Zadanie 25. (1 pkt) Podstawy chemii organicznej Napisz równanie reakcji W poniższej tabeli zestawiono informacje na temat cząsteczek trzech węglowodorów o prostych (nierozgałęzionych) łańcuchach węglowych. Węglowodór Liczba atomów węgla o danej hybrydyzacji Dodatkowe informacje sp sp2 sp3 A 0 4 0 brak B 0 2 2 występuje w postaci izomerów cis i trans C 2 0 2 dwa atomy węgla w cząsteczce nie są związane z atomami wodoru Przeprowadzono reakcję węglowodoru A z wodorem, w której stosunek molowy węglowodoru do wodoru był równy nwęglowodoru A : nH2 = 1 : 2. Napisz równanie reakcji węglowodoru A z wodorem. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. Zadanie 26. (1 pkt) Izomeria geometryczna (cis-trans) Narysuj/zapisz wzór W poniższej tabeli zestawiono informacje na temat cząsteczek trzech węglowodorów o prostych (nierozgałęzionych) łańcuchach węglowych. Węglowodór Liczba atomów węgla o danej hybrydyzacji Dodatkowe informacje sp sp2 sp3 A 0 4 0 brak B 0 2 2 występuje w postaci izomerów cis i trans C 2 0 2 dwa atomy węgla w cząsteczce nie są związane z atomami wodoru Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) izomeru cis węglowodoru B. Zadanie 27. (1 pkt) Hybrydyzacja orbitali i kształt cząsteczek Węglowodory alifatyczne Narysuj/zapisz wzór W poniższej tabeli zestawiono informacje na temat cząsteczek trzech węglowodorów o prostych (nierozgałęzionych) łańcuchach węglowych. Węglowodór Liczba atomów węgla o danej hybrydyzacji Dodatkowe informacje sp sp2 sp3 A 0 4 0 brak B 0 2 2 występuje w postaci izomerów cis i trans C 2 0 2 dwa atomy węgla w cząsteczce nie są związane z atomami wodoru Przeprowadzono reakcję węglowodoru C z wodą w stosunku molowym nwęglowodoru C : nH2O = 1:1. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) trwałego (dominującego) produktu reakcji, której substratami są węglowodór C i woda. Zadanie 28. (3 pkt) Węglowodory alifatyczne Napisz równanie reakcji Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem: RX +2Li → RLi + LiX Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru. Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny R2CuLi zgodnie z poniższym schematem: 2RLi + CuI → R2CuLi + LiI Związek R2CuLi jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano schematem: R2CuLi + R'X → R–R' + LiX + RCu Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000. (0–2) Napisz: w formie cząsteczkowej równanie reakcji chloroetanu z litem. Związki organiczne przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych). w formie cząsteczkowej równanie reakcji metylolitu (CH3Li) z wodą. (0–1) Przeprowadzono reakcję, podczas której na drugorzędową chloropochodną alkanu podziałano odczynnikiem Gilmana. Wśród produktów reakcji obecny był 2-metylopropan. Napisz w formie cząsteczkowej równanie opisanej reakcji. Chloropochodną alkanu oraz 2-metylopropan przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych). Zadanie 29. (1 pkt) Rodzaje wiązań i ich właściwości Podaj/wymień Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem: RX +2Li → RLi + LiX Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru. Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny R2CuLi zgodnie z poniższym schematem: 2RLi + CuI → R2CuLi + LiI Związek R2CuLi jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano schematem: R2CuLi + R'X → R–R' + LiX + RCu Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000. Temperatura topnienia butylolitu (C4H9Li) jest znacznie niższa od 0°C. Na podstawie różnicy elektroujemności między litem a węglem oraz informacji wprowadzającej dotyczącej temperatury topnienia butylolitu określ rodzaj wiązania węgiel – lit. Zadanie 30. (3 pkt) Węglowodory aromatyczne Napisz równanie reakcji Narysuj/zapisz wzór Podaj/wymień Poniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych, w wyniku których ze związku I otrzymano związek IV. Związek I to homolog benzenu. Jego cząsteczka zbudowana jest z siedmiu atomów węgla. Związki II–IV są głównymi produktami organicznymi przemian opisanych schematem. (0–1) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków I i II. Wzór związku I Wzór związku II (0–1) Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 2. i 3. Typ reakcji Mechanizm reakcji reakcja 2. reakcja 3. (0–1) Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 3. Związki organiczne przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych) lub uproszczonych. Zadanie 33. (1 pkt) Rodzaje wiązań i ich właściwości Podstawy chemii organicznej Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Witamina D jest ogólną nazwą dla dwóch związków: witaminy D2 oraz witaminy D3 o podanych poniżej wzorach. Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie. Witamina D2 oraz witamina D3 są związkami organicznymi o podobnej strukturze, ale różnią się rodzajem łańcucha węglowodorowego przyłączonego do pierścienia (sześcioczłonowego / pięcioczłonowego). Witamina D2 oraz witamina D3 (są / nie są) względem siebie izomerami. W cząsteczce witaminy D2 oraz witaminy D3 (znajdują się / nie znajdują się) asymetryczne atomy węgla. Po porównaniu budowy witaminy D2 oraz budowy witaminy D3 można stwierdzić, że liczba wiązań π w cząsteczce witaminy D2 jest (większa / mniejsza) niż liczba wiązań π w cząsteczce witaminy D3. Zadanie 34. (1 pkt) Podstawy chemii organicznej Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Aktywne formy witaminy D, odgrywające ważną rolę w kontrolowaniu metabolizmu wapnia i fosforu, nie występują w pokarmie. Pod wpływem światła słonecznego obie aktywne formy są wytwarzane pod powierzchnią skóry w wyniku różnych przemian, np. reakcji fotochemicznej, reakcji polegającej na otwarciu pierścienia, izomeryzacji, a także przemian metabolicznych, np.: Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000 oraz J. Berg, J. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2007. Podaj nazwę grup funkcyjnych, których wprowadzenie do szkieletu cząsteczki witaminy D3 skutkuje przekształceniem witaminy w jej aktywną formę. Określ formalne stopnie utlenienia atomów węgla oznaczonych w powyższym wzorze literami a i b oraz określ hybrydyzację orbitali walencyjnych atomów węgla oznaczonych tymi samymi literami. Uzupełnij tabelę. Nazwa: atom węgla a b stopień utlenienia węgla hybrydyzacja węgla Zadanie 35. (2 pkt) Cukry proste Narysuj/zapisz wzór Glikozydy to grupa związków organicznych stanowiących połączenie cukrów z innymi substancjami. Cząsteczka glikozydu jest złożona z części cukrowej oraz części niecukrowej. Ważną grupę glikozydów stanowią O-glikozydy, których cząsteczki powstają w wyniku reakcji kondensacji z udziałem grupy hydroksylowej cząsteczki cukru. Jednostki cukrowe występują zwykle w formie cyklicznej i łączą się z częścią niecukrową za pośrednictwem anomerycznego atomu węgla. Jednym z glikozydów jest salicyna o wzorze: Salicyna tworzy bezbarwne kryształy. Na podstawie: M. Krauze-Baranowska, E. Szumowicz, Wierzba – źródło surowców leczniczych o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, „Postępy Fitoterapii” 2/2004 oraz Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007. W środowisku kwasowym O-glikozydy ulegają hydrolizie. Jej produktami są cukier i związek, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu. Napisz wzór łańcuchowy (w projekcji Fischera) cukru powstającego w wyniku hydrolizy salicyny. Uzupełnij poniższy schemat – wpisz w odpowiednie pola wzory grupy –OH lub symbole atomów wodoru. Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) związku, od którego pochodziła niecukrowa część glikozydu. Zadanie 36. (1 pkt) Fenole Cukry proste Podaj/zinterpretuj przebieg reakcji Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Glikozydy to grupa związków organicznych stanowiących połączenie cukrów z innymi substancjami. Cząsteczka glikozydu jest złożona z części cukrowej oraz części niecukrowej. Ważną grupę glikozydów stanowią O-glikozydy, których cząsteczki powstają w wyniku reakcji kondensacji z udziałem grupy hydroksylowej cząsteczki cukru. Jednostki cukrowe występują zwykle w formie cyklicznej i łączą się z częścią niecukrową za pośrednictwem anomerycznego atomu węgla. Jednym z glikozydów jest salicyna o wzorze: Salicyna tworzy bezbarwne kryształy. Na podstawie: M. Krauze-Baranowska, E. Szumowicz, Wierzba – źródło surowców leczniczych o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, „Postępy Fitoterapii” 2/2004 oraz Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007. W celu zbadania właściwości salicyny przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, którego przebieg ilustruje schemat. W pierwszym etapie salicynę wprowadzono do probówek I–III, w których znajdowały się następujące odczynniki: Zawartość probówki III ogrzano. W każdej probówce otrzymano roztwór. W drugim etapie mieszaninę poreakcyjną otrzymaną w probówce III ostudzono i rozdzielono na dwie probówki: IV i V, w których znajdowały się następujące odczynniki: Zawartość probówki IV ogrzano. Uzupełnij poniższą tabelę – opisz barwę zawartości każdej probówki po zakończeniu danego etapu doświadczenia. Numer probówki Zawartość probówki przed doświadczeniem po zakończeniu etapu doświadczenia pierwszy etap I niebieska zawiesina roztwór II żółty roztwór roztwór II bezbarwny roztwór bezbarwny roztwór drugi etap IV niebieska zawiesina osad V żółty roztwór roztwór Zadanie 37. (1 pkt) Cukry proste Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Aldozy utleniają się tak samo łatwo, jak inne aldehydy, dlatego redukują np. odczynnik Tollensa. Działanie na aldozę kwasem azotowym(V), który jest silnym utleniaczem, skutkuje utlenieniem nie tylko grupy –CHO, lecz także grupy –CH2OH. Produktami utlenienia aldoz kwasem azotowym(V) są kwasy dikarboksylowe. Na podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985. Przeprowadzono reakcję chemiczną, w której na D-galaktozę podziałano kwasem azotowym(V). Uzupełnij poniższy schemat – wpisz w zaznaczone pola wzory odpowiednich fragmentów cząsteczki związku organicznego. Oceń, czy cząsteczka powstałego związku organicznego jest chiralna. Uzasadnij odpowiedź. Ocena wraz z uzasadnieniem: Zadanie 38. (2 pkt) Identyfikacja związków organicznych Podaj/wymień W czterech naczyniach (I–IV) znajdowały się cztery różne wodne roztwory: fruktozy, glukozy, skrobi i albuminy (białka występującego w jajach kurzych). W celu ich identyfikacji przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii doświadczeń, po dodaniu wodno-alkoholowego roztworu jodu do próbek pobranych z czterech naczyń, próbka z naczynia I przyjęła granatowe zabarwienie. W drugiej serii doświadczeń, po dodaniu etanolu do próbek pobranych z trzech naczyń (II, III i IV), w próbce z naczynia II pojawił się biały, kłaczkowaty osad. W trzeciej serii doświadczeń, po dodaniu wodnego roztworu bromu z dodatkiem wodorowęglanu sodu do próbek pobranych z dwóch naczyń (III i IV), próbka z naczynia III przyjęła trwałe pomarańczowe zabarwienie. Próbka z naczynia IV po pewnym czasie stała się bezbarwna. (0–1) Podaj nazwy związków, które zidentyfikowano podczas przeprowadzonych trzech serii doświadczeń. Naczynie I: Naczynie II: Naczynie III: Naczynie IV: (0–1) Podaj nazwę procesu, który w drugiej serii doświadczeń, po dodaniu etanolu do próbek pobranych z trzech naczyń (II, III i IV), był przyczyną pojawienia się białego, kłaczkowatego osadu w próbce z naczynia II. Zadanie 39. (1 pkt) Cukry proste Podaj i uzasadnij/wyjaśnij W roztworze o odczynie zasadowym ketony, których cząsteczki zawierają grupę –OH przy atomie węgla połączonym z atomem węgla grupy karbonylowej, ulegają izomeryzacji. Tę przemianę ilustruje poniższy schemat. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek – w jednej probówce znajdował się wodny roztwór glukozy, a w drugiej wodny roztwór fruktozy – dodano zalkalizowaną zawiesinę wodorotlenku miedzi(II). Następnie zawartość każdej probówki wymieszano i ogrzano. Odpowiedz na poniższe pytanie. Wpisz TAK albo NIE do tabeli i podaj uzasadnienie. W uzasadnieniu odwołaj się do konsekwencji procesu opisanego w informacji oraz nazwij właściwości cukrów, które potwierdzono opisanym doświadczeniem. Czy po dodaniu do probówek z wodnymi roztworami glukozy i fruktozy zalkalizowanej zawiesiny wodorotlenku miedzi(II), a następnie po wymieszaniu i ogrzaniu zawartości każdej probówki zaobserwowano różne objawy reakcji? Uzasadnienie: Zadanie 40. (1 pkt) Szybkość reakcji Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Hydrolizę sacharozy można opisać równaniem: Podczas przebiegu tego procesu w wodnym roztworze o pH = 4,5 mierzono stężenie sacharozy w stałych odstępach czasu i wyniki eksperymentu zestawiono w poniższej tabeli. czas pomiaru, min 0 30 60 90 120 150 180 csacharozy, mol · dm−3 1,000 0,899 0,807 0,726 0,653 0,587 0,531 Na podstawie: Avery, Shaw, Ćwiczenia rachunkowe z chemii fizycznej, Warszawa 1974. Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie oraz wpisz wartość stężenia molowego glukozy. Reakcja hydrolizy sacharozy biegła szybciej w ciągu (pierwszych / ostatnich) 30 minut trwania eksperymentu, ponieważ szybkość reakcji zależy od stężenia substratów, które (maleje / rośnie) w miarę biegu reakcji. Stężenie molowe glukozy w badanym roztworze w czasie równym połowie całkowitego czasu wykonywania pomiarów było równe mol · dm−3. Dwa gazy A i B zmieszane w stosunku molowym nA : nB = 1 : 4 zajmują w warunkach normalnych objętość 1 dm3. Tę mieszaninę umieszczono w reaktorze o stałej pojemności 1 dm3 i w temperaturze T zainicjowano reakcję. W tej temperaturze ustalił się stan równowagi opisany równaniem: A (g) + 2B (g) ⇄ 2C (g) ΔH < 0 W stanie równowagi stężenie substancji C było równe 0,004 mol · dm–3. Oblicz stężeniową stałą równowagi (Kc) opisanej reakcji w temperaturze T. Rozwiązanie Schemat punktowania 2 p. – za zastosowanie poprawnej metody (w tym poprawne zapisanie wyrażenia na stałą równowagi danej przemiany), poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku. 1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale: – popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. lub – podanie wyniku z błędną jednostką. 0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania. Przykładowe rozwiązanie liczba moli A i B w mieszaninie wyjściowej: nA = 15 · 122,4 = 0,0089 mol nB = 45 · 122,4 = 0,0357 mol stężenia początkowe A i B: A : c0 = 0,00891 = 0,0089 mol·dm–3 B : c0 = 0,03571 = 0,0357 mol·dm–3 w stanie równowagi: [A] = 0,0089 − 12 ⋅ 0,004 = 0,0069 mol·dm–3 [B] = 0,0357 − 0,004 = 0,0317 mol·dm–3 [C] = 0,004 mol·dm–3 podstawiając do wyrażenia na stałą równowagi K = [C]2[A] ⋅ [B]2, uzyskujemy: K = 0,00420,0069 ⋅ 0,03172 = 2,31 K = 2,31 Matura 2018: Matematyka (ODPOWIEDZI, ROZWIĄZANIA, ARKUSZE CKE) CKEMatura 2018: matematyka. ODPOWIEDZI, ARKUSZE CKE, ROZWIĄZANIA Matura z matematyki 2018 już się skończyła. U nas najszybciej znajdziesz arkusze, rozwiązania zadań i odpowiedzi. Co było na maturze z matematyki?Matura 2018: Matematyka arkusze CKE. Jakie pytania z matematyki? [ARKUSZE CKE, ODPOWIEDZI, ROZWIĄZANIA] Matura 2018 z matematyki (odpowiedzi, pytania, rozwiązania, arkusze CKE) Tutaj znajdziesz arkusz CKE: Matura 2018: Matematyka - arkusz CKE online [Odpowiedzi, rozwiązania, zadania online] Matura z matematyki 2018 online7 maja, o godz. 9, maturzyści rozpoczęli egzamin maturalny z matematyki. Można zdawać egzamin na poziomie podstawowym, a także jako przedmiot dodatkowy, na poziomie rozszerzonym. Natomiast o godz. 14 zaplanowano język łaciński i kulturę antyczną na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Matura CKE MATEMATYKA: Jakie pytania, odpowiedzi, rozwiązania [ARKUSZE CKE MATEMATYKA 2018]Gdzie szukać odpowiedzi z matematyki: Matura 2018: Matematyka arkusze CKE. Jakie pytania z matematyki? [ARKUSZE CKE, ODPOWIEDZI, ROZWIĄZANIA]Aktualizacja 14:15 - CKE opublikowało już arkusze egzaminacyjne - maturę z matematyki 2018 z dnia 7 maja. Można je znaleźć na oficjalnej stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, są jednak dostępne również na naszej stronie! Kliknij w zdjęcie główne i zobacz, jak Ci poszło w poszczególnych zadaniach. Już niedługo w naszych serwisach dostępne będą odpowiedzi i rozwiązania z matury 2018 z 2018 Matematyka podstawowa nowa formuła (Odpowiedzi, Rozwiązania)Zadanie 1: B Zadanie 2: C Zadanie 3: C Zadanie 4: C Zadanie 5: A Zadanie 6: C Zadanie 7: D Zadanie 8: D Zadanie 9: C Zadanie 10: D Zadanie 11: A Zadanie 12: A Zadanie 13: B Zadanie 14: C Zadanie 15: A Zadanie 16: A Zadanie 17: B Zadanie 18: B Zadanie 19: B Zadanie 20: D Zadanie 21: A Zadanie 22: A Zadanie 23: B Zadanie 24: D Zadanie 25: D Matura 2018: matematyka. Przecieki z matematyki na maturze 2018Matura 2018 Matematyka podstawowa: Odpowiedzi i RozwiązaniaMatura 2018 - matematyka poziom podstawowy. Arkusz egzaminacyjny składa się z trzech grup grupa to zadania zamknięte. Do każdego z zadań są cztery odpowiedzi i tylko jedna jest poprawna. Każde z zadań jest punktowane w skali 0–1. Należy zaznaczyć właściwą II grupa to zadania otwarte krótkiej odpowiedzi. Należy przedstawić krótkie uzasadnienie swojej odpowiedzi. Tu otrzymuje się punkty od 0 do 2. III grupa to zadania otwarte rozszerzonej odpowiedzi. Tutaj trzeba starannie zaplanować rozwiązanie oraz przedstawić sposób swojego rozumowania. Te zadania punktowane w skali 0–4, 0–5 lub 0–6. Matura 2018 z matematyki. W tym artykule znajdziecie odpowiedzi, arkusz CKE i rozwiązania zadań z matematyki na poziomie podstawowym. Opublikujemy je, gdy tylko podzieli się nimi Centralna Komisja tak wyglądały arkusze zadań z matury z matematyki z poprzednich lat:Matura 2018 MATEMATYKA: podstawowa Odpowiedzi, Zadania, Rozwiązania, Arkusz CKE [MATURA 2018 MATEMATYKA]Matura: MATEMATYKA 2018 podstawowa Odpowiedzi, Zadania, Rozwiązania, Arkusz CKE [MATURA 2018 MATEMATYKA] Matura 2018 Matematyka: ROZWIĄZANIA ZADAŃ, NOWE ARKUSZE CKE. Matura z matematyki podstawowej już za nami. Jakie zadania były na maturze z matematyki? Pojawiły się ciągi, odchylenie standardowe, graniastosłup prawidłowy czy rachunek prawdopodobieństwa. Zobacz czy zadałeś maturę? OTO ODPOWIEDZI NA ZADANIA MATURALNE + NOWE ARKUSZE CKE. Matura 2018 Matematyka: ROZWIĄZANIA ZADAŃ, NOWE ARKUSZE CKE. Matura z matematyki podstawowej już za nami. Jakie zadania były na maturze z matematyki? Pojawiły się ciągi, odchylenie standardowe, graniastosłup prawidłowy czy rachunek prawdopodobieństwa. Zobacz czy zadałeś maturę? OTO ODPOWIEDZI NA ZADANIA MATURALNE + NOWE ARKUSZE 2018 MATEMATYKA 2018 – ROZWIĄZANIA ZADAŃMatura 2018 matematyka na poziomie podstawowym za nami. Uczniowie musieli zmierzyć się z 25 zadaniami zamkniętymi, gdzie musieli podać prawidłową odpowiedź spośród czterech możliwości, oraz 9 otwartymi. Tutaj sami musieli wykonać działania. Wielu maturzystów po wyjściu z sali mówiło, że matura z matematyki nie była taka straszna. Jakie były zdania na maturze z matematyki podstawowej?Na maturze były takie zagadnienia:Rozwiąż nierówność ciągi arytmetyczne ciągi geometryczne rachunek prawdopodobieństwa odchylenie standardowe graniastosłup prawidłowy graniastosłup prawidłowy trójkątny MATURA MATEMATYKA 2018 – ZADANIA TUTAJ ZNAJDZIESZ ODPOWIEDZI NA ZADANIA Z MATEMATYKI - KLIKNIJOto przykładowe zadania z matematyki, z którymi mierzyli się uczniowie podczas matematyki na poziomie nierówność kwadratową 2x^2-3x>5Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia, że suma wylosowanych liczb a i b jest podzielna przez 3 i te liczby należą do zbiorów odpowiednio A i B. A = {100,200,300,400,500,600,700}, B = {10,11,12,13,14,15,16}Był podany ciąg arytmetyczny i trzeba było znaleźć pierwszy wyraz ciągu wiedząc, że 12 wyraz wynosi 30 a suma 12 początkowych wyrazów wynosi z kwadratem w podstawie o boku 4 i wysokość tego ostrosłupa wynosi też 4. Dwie sąsiednie ściany są pod kątem prostym do podstawy. Trzeba było obliczyć kąt alfa Zadanie ze statystyki - zbiór składający się z 2n elementów, z czego n dwójek i n czwórek. Jakie jest odchylenie standardowe tego zbioru. Ponadto na maturze była geometria przestrzenna, geometria analityczna, była geometria płaska. Uczniowie liczyli też prawdopodobieństwo. MATEMATYKA MATURA 2018 – NOWE ARKUSZE CKENa naszej stronie są już tegoroczne arkusze CKE z zadaniami maturalnymi z matematyki. MATURA 2018 MATEMATYKA: ROZWIĄZANIA ZADAŃ, NOWE ARKUSZE CKE,... MATEMATYKA MATURA 2018 – ODPOWIEDZI, ROZWIĄZANIASprawdź rozwiązania zadań z matematyki na poziomie podstawowym (podane rozwiązania dotyczą jednego rodzaju testów)TUTAJ ZNAJDZIESZ ODPOWIEDZI NA ZADANIA Z MATEMATYKI - KLIKNIJZaliczenie egzaminu podstawowego z matematyki na poziomie minimum 30 proc. jest obowiązkowe dla wszystkich abiturientów. - Skończyłem tak w godzinę. Wiadomo, musiałem sprawdzić 3 razy, bo nawet na najprostszych zadaniach można się położyć – powiedział jeden z Było to samo, co roku, geometrii dużo było, trochę geometrii analitycznej. Było również zadanie z prawdopodobieństwa - nie spotkałem się z tym na podstawie, bardziej na poziomie rozszerzonych. Ale chyba było ok – dodał kolejny ZNAJDZIESZ ODPOWIEDZI NA ZADANIA Z MATEMATYKI - KLIKNIJROZWIĄZANIA ZADAŃ Z MATEMATYKIZadanie 1 - D Zadanie 2 - A Zadanie 3 - A Zadanie 4 - A Zadanie 5 - C Zadanie 6 - D Zadanie 7 - B Zadanie 8 - B Zadanie 9 - D Zadanie 10 - A Zadanie 11 - B Zadanie 12 - C Zadanie 13 - A Zadanie 14 - D Zadanie 15 - C Zadanie 16 - B Zadanie 17 - D Zadanie 18 - A Zadanie 19 - C Zadanie 20 - A Zadanie 21 - C Zadanie 22 - C Zadanie 23 - D Zadanie 24 - B Zadanie 25 - B MATURA 2018 MATEMATYKA: ROZWIĄZANIA ZADAŃ, NOWE ARKUSZE CKE,...

matura maj 2018 zad 14